Benler, Nevus, Benlerin Takibi

Vücudumuzdaki  benleri ve lekeleri yakından tanımalı ve takip etmeliyiz.  Özellikle daha yüksek risk altında olan çocukları eğitecek ve bilinçlendirecek şekilde anne ve babalar tarafından çocukluk döneminde uygulanarak  ömür boyu tekrarlanmalıdır. Kişisel muayene ve takibin  her ay yapılması önerilmektedir. İlk muayene sonrası hazırlanan ben haritası üzerinden sonraki muayeneleriniz 10 dakika bile sürmeyecektir. Bu amaçla neler yapılması gerektiği bu formda anlatılmaktadır.

Deri vücudumuzun iskelet sistemi sonrası en geniş organıdır. Bu nedenle başımızdan ayak tabanına kadar tüm vücudun kontrolü son derece önemlidir. Saçlı deri, dış kulak yolu, ağız içi, genital alan, parmak arası ve tırnaklara kadar bakılmalıdır.

Bu kişisel muayene için kedinize 1/2 saat zaman ayırınız.

Muayene yapacağınız oda iyi ışıklandırılmış olmalı ve oda ısısı sizi rahatsız etmeyecek şeklide ılık olmalıdır.

Beyaz ışık yada gün ışığı veren bir fener, bir cetvel, büyük boy bir ayna, bir el aynası hatta 5X-10X bir büyüteç muayene için kullanacağınız araçlar olarak hazır olmalıdır.

Benler, Nevus, Ben Takibinde kişisel muayene için gerekenler

Muayeneye önce ellerden başlanır. Ellerin içi , parmak arası el üstü, el tırnakları, bilek ve ön kolun iç ve dış kısmı gözden geçirilir.

Benler, Nevus, Ben Takibi Ben takibinde kişisel takip 1

Boy aynasının karşısında durun yüzü, boyun ve gövdenin ön yüzünü, kolların iç üst kısmını, kasık ve bacakları gözden geçirin.

Benler, Nevus, Ben Takibi Ben takibinde kişisel takip 2

Boy aynasının karşısında kollarınızı aşağıdaki şekilde olduğu gibi kaldırın ve kol üst dış kısmını, koltuk altını, gövde yan kısmını, uyluğun ve bacakların yan kısımlarını sağ ve sol olarak gözden geçiriniz.

Benler, Nevus, Ben Takibi Ben takibinde kişisel takip 3

Boy aynası karşısında aşağıdaki şekilde olduğu gibi kalça, uyluğun üst kısmı, bacakların ve diz kapağının arka kısımlarını gözden geçiriniz.

Benler, Nevus, Ben Takibi Ben takibinde kişisel takip 4

Boy aynasında yine arkanız dönük iken bir el aynası ile ense, sırt ve bel bölgesini gözden geçiriniz.

Benler, Nevus, Ben Takibi Ben takibinde kişisel takip 5

El ve boy aynası kullanılarak yüz ve saçlı deriyi gözden geçiriniz. Yüz kontrolünde  dış kulak yolu, ağız içi hatta göz kapakları ve göz  unutulmamalıdır.

Saçlı deri kontrolü zordur. Bunun için başka birisinden yardım isteyebilirsiniz.

Benler, Nevus, Ben Takibi Ben takibinde kişisel takip 6

El aynasının da yardımı ile bacakları, ayakları özellikle ayak tabanı, ayak parmak arası ve ayak tırnaklarını gözden geçiriniz.

Tüm vücut değerlendirilmesi yapılırken doğumsal yada sonradan çıkmış olan benleri ve lekeleri “Vücut Haritası” üzerinde işaretleyin.

Benler, Nevus, Ben Takibi, Ben takibinde Ben haritası

Tüm benleriniz için ABCDE 0larak sıraladığımız yöntemi kullanarak değerlendirme yapabilirsiniz.

A = Asimetri için kullanılmakta. Beninizi hayali olarak yatay veya dikey ikiye böldüğümüzde her parçanın diğer ile simetrik olması gerekmektedir. Asimetrik olması takip ve muayenesi açısından önemlidir.

Benler, Nevus, Ben Takibi, Benin simetrisi ve asimetrisi

B = Kenar düzensizliği; Benin kenarlarında düzensizlik önemlidir.
 
Benler, Nevus, Ben Takibi, Benin kenar düzensizliği 
 

C=Ben içerisinde renk dağılımı ve bunun homojen olması önemlidir. Benin içerisinde farklı renklerin varlığı ve bunların dağılımının homojen olmaması kanser yönünde değerlendirilebilir.

Benler, Nevus, Ben Takibi, Benin rengi

D= Benin boyutunu tanımlar. 0.6 cm büyük olması cilt kanseri olabilme riski açısından önemlidir. 

Benler, Nevus, Ben Takibi, Benin boyutu

 E= Hızlı değişim göstermesini tanımlar; benin son zamanlarda hızla büyümesi, renk değiştirmesi, kaşıntı kanama gibi belirtiler göstermesi, renk kaybı veya bir bölümünün silinmesi, ben üzerinde kabarmalar olması gibi.

Benler, Nevus, Ben Takibi, Benin değişimi

Son zamanlarda bunlara ek olarak yeni bir tanımlama kullanılmaktadır. Buna göre vücudumuzda tüm benler kendi aralarında birbirlerine benzerlik göstermektedir. Burada önemli olan bunlara hiç benzemeyen ben var ise bunun bulunmasıdır. Bu diğerlerinden farklı olan bene ”Çirkin Ördek Yavrusu” ismi verilmiştir. Aşağıdaki resimde A da küçük, büyük ve hepsi açık renkli benler. Okla gösterilen ben diğerlerinden dah akoyu renklidir. B resminde ise küçük, büyük boyutlarda, koyu ve açık benler var. Okla gösterilen ben diğerlerinde daha açık tenkte. C de ise hastanın hiç beni yok sadece tek bir tane koyu beni var. Bunlar Çirkin Ördek Yavrusu olarak tanımlanmaktadır.

Benler, Nevus, Ben Takibi, Ben takibinde çirkin ördek yavrusu

Bir bende bu kriterlerin varlığı kanser anlamına gelmediği gibi bende bu kriterlerin olmaması o benin kanser olmadığı anlamına da gelmemektedir. Bu nedenle ideal olanı  tüm ben ve lekelerin bir dermatoloji uzmanına gösterilmesidir.

Ben Haritasının Hazırlanması

Benlerin kişisel muayenesi yapılır iken Ben haritası hazırlanmalıdır. Ben haritası daha önce hazırlanmış vücut haritaları üzerinde işaretlenerek yapılmalıdır. Bu harita benlerin bireysel takibinde ve Dermatolojik ben muayeneleri öncesinde son derece önemlidir.

Benler, Nevus, Ben Takibi, Ben takibinde Ben haritası

Benler tek tek bu harita üzerinde işaretlenmelidir. İşaretleme sırasında Tarih, benin boyutu, ABCDE göre özellikleri not alınmalıdır.

Benler, Nevus, Ben Takibi, Ben takibinde Vücut haritası

Bunun yerine bilgisayar veya akıllı telefonlarda kullanabileceğiniz  Windows, IOS ve Android işletim sistemlerinde çalışan ben takip programlarınıda kullanabilirsiniz. Bunlarda fotoğraflama sisteminin de olması takibin daha ideal yapılmasını sağlamaktadır.

Benler, Nevus, Ben Takibi, Ben takibinde Ben haritası 3

Benler ve Maling melanomada merkez olarak neler yapıyoruz

Benler yada cilt kanser şüphesi ile gelen hastada merkezimizde;

1. Hastanın eksiksiz bir öyküsünü almaktayız; Kişisel veya ailesel melanom öyküsü,  güneşlenme öyküsü, çocuklukta geçirilen güneş yanığı, melanositik nevus sayısı, atipik melanositik nevus varlığı vb . Burada risk faktörleri yönünde sorgulama yapılmaktadır.

2. Daha sonra spesifik lezyonun ve benlerin sorgulanmasına geçilmelidir. Lezyonun doğuştan olup olmadığı; önceden varolan bir nevüsten gelişip gelişmediği; büyüklük, şekil, renk değişikliği, ülserasyon, kaşıntı, kanama olup olmadığı; değişiklik olduysa süresi, başka şikayetlerin varlığı ( kilo kaybı, halsizlik, gece terlemeleri, baş ağrısı, öksürük ) tek tek sorulmalıdır. Diğer aile üyeleri de atipik nevüs/ melanom açısından muayene edilmelidir. Hastalar melanom ve güneşten korunma hakkında mutlaka eğitilmeli ve düzenli aralıklarla takip önerilmelidir.

3. Hasta tam bir fizik muayeneden geçtikten sonra tüm deri, saçlı deri ve muköz membranlar(ağız içi, genital bölge vb)  muayene edilmelidir. Yeterli gün ışığı altında muayene ve büyüteç kullanımı önerilir. Melanom için klinik kriterler; büyüklükte değişiklik ve süresi, asimetrik görünüm, düzensiz sınırlar ve renk çeşitliliğidir.  Bireyde mevcut tüm melanositik lezyonlar içinde diğerlerinden farklı özellikler gösteren lezyon, spesifik melanom kriterlerini taşımasa da şüphe uyandırmalıdır. Buna “ugly duckling sign – çirkin ördek yavrusu işareti” adı verilir.

4. Sonra şüpheli lezyonlara Dermatoskopi uygulanır. Kanser yada melanom açısından şüpheli bir lezyon görüldüğünde, gerekli tüm klinik özellikleri taşımasa bile takip için fotoğraflanmalı ya da cerrahi olarak biyopsi yapılmalıdır. Şüpheli lezyonu çevresindeki lenf bezlerine bakılmaktadır

5.Fotoğraflama; sadece lezyonun yada tüm vücut fotoğraflaması yapılmaktadır. Kuşkulu benlerin ilk fotoğrafları ve sonraki takip fotoğrafları son derece önemlidir.

ben takibi

Genel vücut fotoğraf takibi yapılan hastada sırt bölgesinde 2 yıl sonra yeni çıkan bir ben

6. İlk muayeneden 3 ay sonra muayene tekararlanır. Sonra yıllık takiplere ömür boyu devam edilmektedir.

6. Melanom şüpheli hastlarda PET-CT taraması, akciğer grafisi, batın ultrasonu ve LDH, S-100 beta veya MİA (Melanom inhibe edici aktivite) gibi serum belirteçleride istenebilmektedir.

pet maling melanoma

Maling Melanoma olan hastada PET taraması; okla gösterilen alanlar kanserin metastaz bölgeleri

Benlerin alınması